Ze nam alles mee. Of toch bijna … | Stichting Vlamingen in de Wereld Overslaan en naar de inhoud gaan
x
An Vander Weyden bij de Eiffeltoren in Parijs

Ze nam alles mee. Of toch bijna …

In mei 2024 krijgt Ans man een telefoontje. Of het gezin wil verhuizen naar Parijs. Twee maanden later staan ze er. Te midden van de Olympische Spelen een appartement zoeken, twee tieners inschrijven op een internationale school en ondertussen een volledig leven inpakken. An Vander Weyden (44), personal branding fotograaf en ondernemer sinds 2020, nam haar zaak gewoon mee naar Parijs. 

Of dat was toch het plan. 

Een voordeel dat geen voordeel bleek 

"Omdat ik niet werkte voor een baas, vond ik het heel makkelijk om de beslissing te nemen om te verhuizen," zegt An. Geen ontslag indienen, geen opzegtermijn uitzitten. Ze had tenslotte al een online cursus, een digitaal aanbod naast haar fotoshoots. Dus An zag meteen mogelijkheden en dacht vanuit Parijs gewoon verder te doen. 

Het is een gedachte die veel ondernemers zullen herkennen. De vrijheid om te gaan en te staan waar je wil is net één van de redenen waarom je ooit voor jezelf begon. An geloofde er volledig in. En Parijs-Brussel, dat is toch minder dan twee uur met de trein? Ze zou gewoon pendelen voor haar shoots, haar online deel verder uitbouwen en ondertussen haar nieuwe leven opbouwen in de Franse hoofdstad. 

"In mijn hoofd was het allemaal doenbaar," zegt ze nu, met een lach die klinkt als iemand die wijzer is geworden. "In de praktijk viel dat toch wat tegen." 

Ze had zichzelf een aanpassingsperiode gegeven: begin 2025 zou ze weer volledig operationeel zijn. Maar die deadline bleek veel te ambitieus. De praktische obstakels stapelden zich op, ze hadden nog maar één auto, waardoor ze constant afhankelijk was van het openbaar vervoer. Het reizen werd zwaar. Het combineren ook. En ondertussen probeerde ze tegelijk haar leven in Parijs op te bouwen en haar leven in België niet volledig los te laten. 

"Ik zat gevangen tussen twee werelden," zegt An. "Ik was overal en nergens."

Wie ben ik nog? 

Voor An is werken nooit puur een kwestie van inkomen geweest. Voor ze fotograaf werd, stond ze jaren voor de klas. Het contact, het gevoel iemand vooruit te helpen en het idee ergens toe bij te dragen, daar haalt ze haar energie uit. "Werken geeft me een doel. Ik word niet gelukkig van het stof af te doen en tussen mijn vier muren te zitten." 

Toen werken wegviel, of dat toch niet meer gebeurde op de manier die ze gewend was, raakte ze iets kwijt dat dieper zat dan een job. "Ik ben serieus aangelopen tegen de vraag “Wie ben ik nog als ik niet kan werken? Wat ben ik dan nog waard?" Verrassend genoeg had ze het kunnen zien aankomen. Na een burn-out, voor ze als zelfstandige begon, had An al ondervonden dat stilzitten haar niet goed deed. En toch had ze dit niet voorzien. 

Deels, zegt ze, omdat haar onderneming haar het gevoel gaf dat er iets van haarzelf meeging naar Parijs. "Ik had iets van mezelf dat ik kon meenemen. Dat bleef van mij." Maar die continuïteit bleek eerder een illusie dan een zekerheid. Haar zaak was dan wel meegegaan, maar de context ervan, de klanten, het netwerk en de nabijheid, dat was allemaal achtergebleven in België. 

De stille kant van het expatleven 

Binnen het gezin volgt iedereen ondertussen een ander spoor. Haar man was al vertrouwd met Frankrijk, hij kende de stad en had zijn werkomgeving. De kinderen gaan naar school, bouwen vriendschappen op en krijgen dagstructuur. Maar An blijft alleen achter in een appartement in een stad waar ze niemand kent. 

"Ik ben voor een stuk gevlucht in mijn werk om die leegte op te vullen," zegt ze eerlijk. Maar omdat dat werk niet langer het ritme had dat ze gewend was, viel ook die coping weg. Het resultaat: een combinatie van eenzaamheid, identiteitsverlies en financiële afhankelijkheid die ze niet had zien aankomen. 

Want ook dat is een aspect dat zelden uitgesproken wordt. Als meeverhuizende partner word je voor een deel financieel afhankelijk van je partner. An heeft daar met haar man goede afspraken over gemaakt. Er wordt op haar naam gespaard en geïnvesteerd, als vangnet voor later. Haar man is ook ondersteunend, ze moet zich nooit verantwoorden en hij denkt actief mee. "Maar zelfs dan nog," zegt ze, "verandert de machtsverhouding in je relatie. En dat is niet eenvoudig." 

Ze zegt het zonder drama, maar de nuance is belangrijk. Een goede relatie, goede afspraken, een ondersteunende partner: het zijn voorwaarden, maar geen garanties. "Je moet dit echt niet doen om je relatie te redden," voegt ze er droog aan toe. 

Ondernemen in onzekerheid 

Na anderhalf jaar Parijs is voor An één ding duidelijk: de meest onderschatte factor is de onzekerheid. Sinds ze de stap zetten, zijn er al drie voorstellen gekomen om opnieuw te verhuizen. Geen van de drie is uiteindelijk doorgegaan, maar elk voorstel brengt een nieuwe ronde van nadenken, scenario's inschatten en afwegen met zich mee. 

Die onzekerheid heeft ook een directe impact op haar ondernemerschap. Regelmatig krijgt ze de goedbedoelde raad om toch shoots te beginnen doen in Parijs, een nieuwe markt aan te boren, iets lokaal op te bouwen. Maar elke keer stelt ze zichzelf dezelfde vraag: "Misschien ben ik hier over drie maanden weg. Heeft het dan zin om daar nu mijn energie in te steken?" 

Voor An is het antwoord nee. Niet uit gebrek aan ambitie, maar omdat iets opbouwen voor de korte termijn gewoon niet duurzaam voelt. "Als ze morgen zeggen dat ik naar Timboektoe moet, dan neem ik dat gewoon mee." zegt ze over haar digitale aanbod. Dat is meteen ook de nieuwe logica van haar ondernemerschap: investeer in wat met je meereist. 

Digitaal als reddingsboei 

Praktisch betekent dit dat ze haar focus verlegt naar haar online cursus en de community die ze daar rond bouwt. Haar maandelijkse Q&A-sessies zijn de momenten waar ze naar uitkijkt, want daar zit het sociale, het lesgeven, de verbondenheid. Daarnaast gooit ze zich op social media, niet als marketingkanaal voor haar fotografie, maar als plek om eerlijk te vertellen over het expatleven. Over de mooie, maar ook de minder fraaie kanten. Haar volgersaantal is gestegen, maar nog belangrijker voor haar is de creativiteit die ze er in kwijt kan, het contact en het gevoel dat haar verhaal er toe doet. 

Wat overblijft 

Als An terugblikt, is het kristalhelder: ze zou het zo opnieuw doen. Maar dan wel met andere verwachtingen. 

"Als je emigreert op eigen initiatief, bouw je naar iets toe. Je hebt een doel, een richting. Als expat ben je afhankelijk van wat er komt. Dat is het grote verschil." Het is ook het verschil tussen ondernemen vanuit vrijheid en ondernemen vanuit volatiliteit. 

Toch is er ook iets wat ze heeft gewonnen. Een scherpere kijk op wat ze nodig heeft, creativiteit, verbondenheid, zingeving. En de zekerheid dat haar ondernemerschap, hoe het ook evolueert, iets van haar is dat ze niet hoeft achter te laten. 

"Ik heb iets van mezelf," zegt ze. "En dat neem ik overal mee naartoe." 

---

Copyright foto’s: An Vander Weyden (anepicview.be) 
 

Auteur:
Claire Vanderhaeghen