Dankzij Fayat werd fictie forensische werkelijkheid

In België bestaat mijn opleiding niet. Dat is niet overdreven, het is gewoon de realiteit. Forensische antropologie, de wetenschap die skeletten bestudeert om identiteit en doodsoorzaak te achterhalen, heeft in ons land nog geen vaste plek binnen het forensisch onderzoek. In Engeland en Nederland is dat anders. Daar is het een volwaardig onderdeel van strafonderzoeken. Dus trok ik daarheen.

Dankzij een Fayatbeurs kon ik in september starten aan de master Forensic Archaeology and Anthropology aan de Universiteit van Durham - momenteel de vierde beste ter wereld in haar vakgebied, en door The Times uitgeroepen tot universiteit van het jaar 2026. Niet slecht voor een stad die je misschien nog nooit op een Vlaamse schoolkaart hebt gezien.

Botten opgraven met houten stokjes

Het hoogtepunt van het jaar was een driedaagse simulatie in de botanische tuin van Durham. Twintig studenten, drie gesimuleerde massagraven, crime-scene-pakken in de zon bij twintig graden. Minder glamoureus dan het klinkt - maar precies wat het moest zijn.

We gebruikten klassieke archeologische methodes en werkten ook met grondradar en drones. We analyseerden de skeletten, documenteerden onze bevindingen en schreven een officieel rapport. Een volledig forensisch onderzoeksproces, van opgraving tot conclusie. De soort ervaring die normaal pas later in een carrière komt, als ze al komt.

Dat ik hier überhaupt stond, had ik een jaar eerder nooit durven dromen.

Waarom dit ertoe doet

Forensische antropologie draait om antwoorden geven aan mensen die lang hebben gewacht. Wie was deze persoon? Wat is er met hem of haar gebeurd? Voor nabestaanden is dat geen abstracte wetenschappelijke vraag. Het is alles.

In België groeit de interesse in forensisch onderzoek en de nood aan wetenschappelijk onderbouwd bewijs. Ik ben ervan overtuigd dat forensische antropologie hier een grotere rol zal spelen. En ik wil daar deel van uitmaken - niet enkel als theorie, maar in de praktijk.

Het netwerk dat je niet kan plannen

Naast het academische is er nog iets anders dat dit jaar heeft opgeleverd: mensen. Medestudenten van Amerika tot Australië, allemaal aangetrokken door dezelfde niche. In Vlaanderen was ik 'het bottenmeisje'. Hier ben ik gewoon één van de bottenmensen en dat voelt goed.

Die mensen zijn nu vrienden. Straks zijn het de internationale experten met wie ik samenwerk. In een vakgebied dat zo internationaal is georganiseerd, is zo'n netwerk geen bijproduct van een buitenlandse studie. Het ís de buitenlandse studie.

Met bagage terug naar huis

In september keer ik terug naar België. Met vaardigheden die ik hier niet had kunnen opdoen. Met een perspectief dat breder is dan één campus, één land, één manier van werken. En met de overtuiging dat een jaar buiten Vlaanderen je niet losmaakt van waar je vandaan komt, het laat je scherper zien wat je er wil betekenen.

---

An-Sofie Vanhaesebrouck studeerde in 2025-2026 aan de Universiteit van Durham dankzij een Fayatbeurs van de Vlaamse Overheid.